Ogrzewanie gazowe – wszechstronne rozwiązanie dla nowoczesnych budynków

Ogrzewanie gazowe, mimo iż w obiegowej opinii bywa postrzegane jako drogie w eksploatacji, zyskuje coraz większą popularność, oferując szereg istotnych zalet. Do kluczowych atutów tego rozwiązania należą jego bezobsługowość, wysoki komfort użytkowania budynku oraz imponująca efektywność energetyczna. Nie bez znaczenia jest również fakt, że ubiegłoroczny, znaczący spadek cen gazu ziemnego przyczynił się do wzrostu zainteresowania tym nośnikiem energii wśród inwestorów. Wykorzystanie paliwa gazowego do celów ogrzewania oraz przygotowania ciepłej wody użytkowej powinno być integralną częścią analizy zastosowania alternatywnych źródeł energii, która stanowi obowiązkowy załącznik do projektu budowlanego każdego nowo wznoszonego obiektu.

Rodzaje kotłów gazowych i ich charakterystyka

Kotły spalające paliwo gazowe do celów grzewczych i przygotowania ciepłej wody użytkowej w budynkach wielorodzinnych można klasyfikować według różnych kryteriów. Jednym z podstawowych podziałów jest rozróżnienie na kotły tradycyjne i kondensacyjne. Kotły tradycyjne są mniej wydajne, ponieważ nie wykorzystują całej energii chemicznej dostępnej w spalonym paliwie, a w szczególności ciepła skraplania pary wodnej zawartej w spalinach. W modelach kondensacyjnych para ta ulega skropleniu w specjalnym wymienniku, co pozwala na odzyskanie dodatkowego ciepła i znaczące zwiększenie efektywności energetycznej.

Kotły mogą również posiadać otwartą lub zamkniętą komorę spalania. Urządzenia z otwartą komorą, nazywane atmosferycznymi, pobierają powietrze do spalania gazu z pomieszczenia, w którym są zainstalowane, a spaliny odprowadzają do przewodu kominowego. Kotły atmosferyczne wymagają bardzo sprawnego systemu wymiany powietrza w kotłowni. Nieco droższe, ale znacznie bezpieczniejsze są modele z zamkniętą komorą spalania. Dzięki wbudowanemu wentylatorowi zasysają one powietrze niezbędne do procesu spalania z otoczenia budynku poprzez specjalny system kominowy (tzw. rura w rurze). Wszystkie obecnie produkowane kotły z zamkniętą komorą spalania to urządzenia kondensacyjne.

Na rynku dostępne są kotły w wersjach wiszących, stosowanych głównie w kotłowniach o niewielkiej mocy, a także w wersjach stojących, które zazwyczaj charakteryzują się większą mocą i trwałością, często posiadając żeliwne wymienniki ciepła.

Pod względem sposobu przygotowania ciepłej wody użytkowej, kotły gazowe dzielą się na jednofunkcyjne i dwufunkcyjne. Kotły jednofunkcyjne służą wyłącznie do ogrzewania pomieszczeń. Do podgrzewania ciepłej wody użytkowej wymagają one dodatkowego zasobnika. W sytuacji, gdy temperatura wody w zasobniku spadnie, kocioł jednofunkcyjny przełącza się w tryb grzania wody użytkowej, czasowo wyłączając ogrzewanie. Kotły dwufunkcyjne, z kolei, mogą jednocześnie podgrzewać wodę użytkową oraz wodę krążącą w układzie grzewczym. Choć rozwiązania dwufunkcyjne są często tańsze od jednofunkcyjnych z wbudowanym zasobnikiem, istnieje w nich większe ryzyko odłożenia się kamienia w wymienniku ciepła, co w dłuższej perspektywie może prowadzić do wzrostu zużycia energii.

Coraz popularniejsze stają się również rozwiązania hybrydowe, na przykład gdy źródłem ciepła jest kocioł jednofunkcyjny, wspomagany przez powietrzną pompę ciepła zasilaną z modułów fotowoltaicznych. Takie systemy pozwalają na znaczące zmniejszenie zużycia paliwa gazowego, szczególnie w okresach przejściowych.

Zasobniki ciepłej wody użytkowej

Zasobniki są stosowane do zapewnienia dużej ilości ciepłej wody użytkowej, niezbędnej w okresach szczytowego zapotrzebowania, bez konieczności przewymiarowania źródła ciepła. Mogą również służyć do czasowego magazynowania dodatkowego ciepła, na przykład z odnawialnych źródeł energii. Podstawowym elementem decydującym o sprawności zasobnika jest jego izolacja zewnętrzna.

Najbardziej efektywne i ekonomiczne są modele warstwowe, które rozdzielają wodę o różnej temperaturze - od najzimniejszej warstwy na dole do najcieplejszej na górze. Dzięki temu już po krótkim podgrzaniu w górnej części zasobnika pojawia się wystarczająca ilość ciepłej wody o zadanej temperaturze. Rozwój zasobników oraz panujący trend obniżania parametrów instalacji grzewczych coraz częściej pozwalają na wykorzystanie odnawialnej energii słonecznej do wsparcia systemu ogrzewania budynku.

Innym typem zasobników są podgrzewacze wyposażone w wężownice (wymienniki ciepła). W instalacjach z kotłami dwufunkcyjnymi, które podgrzewają wodę za pomocą wymienników płytowych, często znajdują zastosowanie modele z wężownicami spiralnymi. Pozwalają one na zwiększenie wydajności starszych układów centralnego ogrzewania, a dodatkowo zapewniają minimalne wahania temperatury wody w punktach poboru. W instalacjach bazujących na gruntowych pompach ciepła sprawdzają się również wymienniki dwupłaszczowe.

Niezbędne wyposażenie kotłowni

Pompy obiegowe i cyrkulacyjne zapewniają właściwy przepływ nośnika ciepła w instalacji i są niezbędnymi elementami wyposażenia każdej kotłowni. Na przestrzeni ostatnich lat w technice pompowej nastąpił wzrost wykorzystania falowników, które - zmieniając częstotliwość prądu - pozwalają na bardziej efektywne sterowanie pracą silnika pompy. Zmiana prędkości obrotowej umożliwia utrzymanie stałego ciśnienia w instalacji przy założonym stałym przepływie (tzw. regulacja jakościowa), co pozwala na precyzyjne i oszczędne sterowanie pracą pompy. Nowoczesne pompy mogą być łatwo regulowane według różnych trybów, takich jak ciśnieniowa proporcjonalna, ciśnieniowa stała, ze stałą prędkością obrotową oraz ze stałą różnicą temperatury.

Ponadto, pompy oferują dodatkowe funkcje, które uruchamiają się automatycznie i przyczyniają się do zwiększenia zarówno trwałości urządzenia, jak i bezpieczeństwa użytkowania. Są to między innymi funkcja zatrzymania urządzenia przy braku przepływu czynnika, automatyczne odpowietrzanie, sygnalizacja awarii, automatyczny powrót do ustawionych parametrów pracy w razie zaniku napięcia, ochrona instalacji przed zamarzaniem, układ antystop czy tryb nocny. Takie urządzenia określane są mianem pomp nowej generacji i charakteryzują się wysoką energooszczędnością, elektronicznym inteligentnym sterowaniem, bezawaryjnością, cichą pracą i brakiem przecieków dzięki technologii bezdławnicowej.

Instalacje wewnętrzne z medium o zmiennej temperaturze muszą być wyposażone w naczynie wzbiorcze, które równoważy zwiększoną objętość czynnika powstającą podczas jego podgrzewania. Dostępne są dwa typy naczyń wzbiorczych: otwarte i zamknięte (przeponowe). W kotłowniach gazowych stosuje się te ostatnie, składające się z dwóch komór - wodnej i powietrznej, rozdzielonych elastyczną przeponą. Dobór wielkości naczynia wzbiorczego zależy od pojemności wodnej instalacji i panującego w niej ciśnienia statycznego. Mniejsze kotły posiadają fabrycznie wbudowane naczynia przeponowe, których pojemność należy sprawdzić pod kątem zgodności z wymaganiami konkretnej instalacji. Jeśli kocioł nie jest w nie wyposażony, należy zamontować tzw. wolnostojące naczynie przeponowe.

Bardzo istotnym elementem kotłowni są urządzenia kontrolno-pomiarowe, które umożliwiają pomiar i kontrolę parametrów instalacji (temperatura, ciśnienie) oraz zużycia wody, gazu i energii elektrycznej.

Wymagania dotyczące pomieszczeń kotłowni

Projektowanie i eksploatacja kotłowni gazowej, zwłaszcza w budynku wielorodzinnym, wymaga szczególnej uwagi. Kluczowe jest sprawdzenie wymagań dotyczących pomieszczenia kotłowni, które zależą od rodzaju zastosowanego kotła lub kotłów, mocy cieplnej kotłowni (a co za tym idzie - obciążenia cieplnego budynku i zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową), a także od wysokości budynku.

Pomieszczenie kotłowni powinno być usytuowane możliwie centralnie względem ogrzewanych pomieszczeń, na kondygnacji najniższej lub najwyższej obiektu. Powinno być ono specjalnie wydzielonym wnętrzem z co najmniej jedną ścianą zewnętrzną. Minimalna wysokość kotłowni gazowej to 2,2 metra dla kotłowni o mocy do 60 kW, a powyżej tej mocy - 2,5 metra. Należy w nim zapewnić wentylację grawitacyjną nawiewną i wywiewną.

Strumień powietrza niezbędny do spalania paliwa gazowego w przypadku kotłów z otwartą komorą spalania powinien zapewniać powierzchnię otworów lub kanałów nawiewnych wynoszącą co najmniej 5 cm² na 1 kW mocy kotłów, lecz nie mniej niż 300 cm². W kotłowniach tych muszą znajdować się również niezamykane otwory wywiewne, umieszczone możliwie blisko stropu. W kotłowniach z kotłami pobierającymi powietrze do spalania z pomieszczenia i grawitacyjnym odprowadzaniem spalin stosowanie mechanicznej wentylacji wyciągowej jest zabronione.

Można zastosować wentylację mechaniczną nawiewno-wywiewną zblokowaną, co oznacza, że w momencie uruchomienia się wentylacji wywiewnej włącza się natychmiast wentylacja nawiewna o wydajności co najmniej równej wydajności wentylacji wywiewnej. Układy wentylacyjne kotłowni nie mogą być połączone z innymi urządzeniami wentylacyjnymi i nie mogą obsługiwać innych pomieszczeń. Przewody wentylacyjne muszą być wykonane z materiałów niepalnych, a ich ognioodporność powinna wynosić minimum 60 minut. W dużych kotłowniach zaleca się stosowanie nawiewnej wentylacji mechanicznej.

Kubatura pomieszczeń z kotłami z zamkniętą komorą spalania powinna być określana indywidualnie, z uwzględnieniem wymagań eksploatacyjnych, jednak nie może być mniejsza niż 6,5 m³. Podłoga bezpośrednio pod kotłem lub ściana przy kotle nie mogą być wykonane z materiałów palnych. W przypadku wykonania podłogi lub ścian kotłowni z materiałów palnych, powierzchnie w odległości minimum 0,5 metra od krawędzi kotła powinny być pokryte materiałem niepalnym.

Odległość między ścianą, w której znajdują się otwory wentylacji nawiewnej, a palnikami kotłów nie może być mniejsza niż 1,5 metra, natomiast odległość między kotłami - 0,5 metra. Kotły należy sytuować w taki sposób, aby odległości tylnych i bocznych ścian urządzeń od ścian pomieszczenia były nie mniejsze niż 1,5 metra.

W kotłowni powinno znajdować się oświetlenie naturalne (powierzchnia okien co najmniej 1/15 powierzchni podłogi), najlepiej zlokalizowane z przodu kotłów, a także oświetlenie sztuczne o stopniu ochrony IP 24. Pomieszczenie kotłowni musi być wyposażone w drzwi zewnętrzne lub zapewniać łatwy dostęp do klatki schodowej spełniającej wymagania drogi ewakuacyjnej. Drzwi i luki powinny otwierać się zgodnie z kierunkiem drogi ewakuacyjnej i być samozamykające się, bez zamków i łatwe do otwarcia, a także mieć szerokość w świetle minimum 90 cm.

Armatura zainstalowana w kotłowni powinna być dostępna z poziomu podłogi albo z pomostów na wysokości poniżej 1,8 metra od poziomu obsługi. Instalacja wodociągowa nie może być na stałe połączona z instalacją ogrzewania (dopuszczalne jest połączenie wężem elastycznym). Minimalne wyposażenie sanitarne kotłowni stanowią: umywalka, punkt czerpalny wody, wpust podłogowy zapewniający odwodnienie oraz studzienka umożliwiająca schłodzenie wody przed spuszczeniem do kanalizacji. Studzienka powinna pozwalać na schładzanie wody o pojemności co najmniej równej pojemności wodnej największego kotła. Woda do instalacji grzewczej musi mieć określoną jakość, którą zapewnia stacja uzdatniania wody.

Pomieszczenie kotłowni wraz z pomieszczeniami towarzyszącymi powinno mieć wydzieloną rozdzielnię elektryczną oraz dostępny z zewnątrz awaryjny wyłącznik prądu, umożliwiający jego natychmiastowe odcięcie. Kotłownie muszą być wyposażone w umieszczony na zewnątrz budynku główny kurek odcinający dopływ gazu, a te położone powyżej przyziemia - w dodatkowy kurek na zewnątrz, dostępny z dróg ewakuacyjnych.

Systemy bezpieczeństwa w kotłowniach gazowych

Realizacje o mocy cieplnej powyżej 60 kW wymagają wyposażenia w detektor awaryjnego wypływu gazu, który powoduje samoczynne zamknięcie dopływu gazu za pośrednictwem zaworu elektromagnetycznego. Zawór ten montuje się na zewnątrz w skrzynce kurka głównego, a czujnik gazu pod stropem, bezpośrednio nad kotłem. Detektor powinien powodować odcięcie gazu oraz dopływu energii elektrycznej przy stężeniu gazu równym 0,1 dolnej granicy wybuchowości. Stosuje się tu także rozwiązania z dodatkowym akumulatorem i zasilaczem buforowym dla podtrzymania napięcia. W większych kotłowniach w przypadku wystąpienia wycieku następuje odcięcie dopływu gazu, uruchomienie alarmu akustyczno-optycznego oraz powiadomienie serwisu za pomocą systemu GSM w celu podjęcia szybkiej interwencji i usunięcia awarii. W kotłowniach o mocy od 30 do 60 kW nie ma obowiązku montażu takich systemów bezpieczeństwa, jednak zaleca się ich stosowanie.

Ogrzewanie gazem płynnym (LPG)

W przypadku kotłowni opalanych gazem płynnym, który jest cięższy od powietrza, należy uwzględnić dodatkowe wymagania wynikające z właściwości tego gazu. Kotłów nie wolno ustawiać w pomieszczeniach z podłogą położoną poniżej poziomu gruntu, a w otworach drzwi zewnętrznych nie powinno być progu. Zaleca się instalowanie detektorów awaryjnego wypływu gazu do pomieszczenia, nawet dla mocy mniejszych niż 60 kW. Czujnik awaryjnego wypływu gazu instaluje się na wysokości maksymalnie 15 cm nad podłogą, w miejscu prawdopodobnego gromadzenia się gazu. Odwodnienia podłóg kotłowni opalanych gazem płynnym należy prowadzić najkrótszą drogą do bezodpływowej studzienki, a następnie pompowo do sieci kanalizacyjnej.

Kotłownie na gaz płynny wykorzystuje się zazwyczaj w budownictwie rozproszonym na terenach nieuzbrojonych. Instalacja na gaz płynny składa się z instalacji zbiornikowej (zbiornik na gaz płynny z osprzętem oraz przyłącze) i wewnętrznej. Zbiorniki produkowane są jako naziemne i podziemne, przy czym wykonanie pierwszej wersji jest tańsze oraz zapewnia łatwiejszą konserwację i kontrolę.

Wymagania dotyczące pomieszczeń, w których korzysta się z urządzeń zasilanych paliwami gazowymi cięższymi od powietrza, są nieco inne niż w przypadku kotłowni na gaz ziemny. Minimalna kubatura pomieszczenia jest taka sama (8 m³ dla kotła pobierającego powietrze z pomieszczenia i 6,5 m³ dla kotła z zamkniętą komorą spalania). W pomieszczeniu kotłowni z kotłem na propan potrzebny jest dodatkowy otwór wentylacyjny na wysokości podłogi. Podłoga kotłowni nie może być poniżej poziomu terenu, a wokół otworu wentylacyjnego (w odległości do 5 m) nie mogą znajdować się żadne otwory do pomieszczeń z podłogą poniżej poziomu terenu, aby zapobiec dostaniu się do nich wyciekającego gazu.

Propan, nazywany gazem płynnym, przechowuje się w butlach lub zbiornikach. W przypadku wykorzystywania go do celów grzewczych, odpowiedni jego zapas można zgromadzić w typowym zbiorniku o objętości 2700 litrów, przeznaczonym do dostarczania paliwa dla urządzeń grzewczych o mocy do 50 kW. Zbiornik taki mieści do 2300 litrów propanu w fazie ciekłej, z którego otrzymuje się około 584 m³ gazu. Po napełnieniu zbiornika w 85%, jego pozostałą objętość wypełniają pary gazu. Ze względu na wzrost ciśnienia wraz ze wzrostem temperatury, nie wolno przepełniać zbiornika ani dopuszczać do wzrostu jego temperatury powyżej 40°C. Zbiornik można ustawić na działce w odległości co najmniej 3 metrów od innych obiektów, a w przypadku braku miejsca można go zakopać pod ziemią.

Decydując się na ogrzewanie gazem płynnym, warto rozważyć wybór między zakupem zbiornika a jego dzierżawą od dostawcy paliwa. Własny zbiornik daje swobodę wyboru dostawcy gazu, jednak wiąże się z wyższymi kosztami początkowymi. Dzierżawa często oferuje promocyjną cenę instalacji w zamian za zobowiązanie do zakupu określonej ilości paliwa od firmy dostarczającej zbiornik. W tym modelu, dostawca często dba o prawidłowe funkcjonowanie, konserwację i przeglądy instalacji zbiornikowej, a także o terminowe uzupełnianie zapasów gazu, monitorując jego poziom zdalnie.

Opłacalność i koszty ogrzewania gazowego

Może się wydawać, że ogrzewanie domu paliwami stałymi jest tańsze od gazu. Czy ogrzewanie gazem może być opłacalne? Ogrzewanie domu gazem ziemnym to obecnie jedna z najczęściej wybieranych opcji. Kotły na gaz są wysoce sprawne i całkowicie zautomatyzowane, co przekłada się na brak konieczności ich obsługi. Gaz z sieci nie jest jednak paliwem najtańszym. Pod względem analizy kosztów, najkorzystniej wypada ogrzewanie paliwami stałymi. Jednak na rynku nadal brakuje pieców na te paliwa, które pozwalałyby całkowicie wykluczyć wizyty w kotłowni. Zupełnie inaczej jest z wykorzystywaniem do celów grzewczych gazu ziemnego, który pozwala w pełni komfortowo cieszyć się optymalną temperaturą we wnętrzach.

Gaz ziemny jako paliwo opałowe zawsze był i nadal jest droższy od węgla i drewna. Szacuje się, że roczna różnica w wydatkach może wynosić około 20% na korzyść paliw stałych. Jednak warto zauważyć, że różnica ta dotyczy jedynie kosztów ogrzewania domu, a nie zawiera wydatków związanych z podgrzewaniem ciepłej wody użytkowej, która przy piecach na węgiel stosunkowo często przygotowywana jest z wykorzystaniem drogiej energii elektrycznej. Ponadto, należy uwzględnić, że starsze piece na paliwa stałe nie są w stanie osiągnąć takiej sprawności jak innowacyjne kotły gazowe. W rezultacie może się okazać, że gospodarstwo domowe wykorzystujące do celów grzewczych na przykład węgiel, płaci za ogrzewanie i przygotowanie ciepłej wody użytkowej więcej niż przy zastosowaniu nowoczesnego kotła gazowego.

Odrębną kwestią jest ekologia. Wobec walki ze smogiem, gaz ziemny stanowi znacznie bardziej przyjazne dla środowiska rozwiązanie, emitując zdecydowanie mniej zanieczyszczeń. Choć dla wielu pod pojęciem opłacalności stosowanego rodzaju ogrzewania kryje się przede wszystkim koszt wytworzenia ciepła, dla innych priorytetem jest komfort eksploatacji kotła. Nowoczesne kotły gazowe wypadają pod tym względem rewelacyjnie. Na ich korzyść przemawiają również niewielkie gabaryty i możliwość umieszczenia praktycznie w dowolnym miejscu domu, a także brak problemu gromadzenia i przechowywania opału.

Świadczy o tym duże zainteresowanie wykonywaniem przyłączy do sieci gazowej. Tam, gdzie gaz jest dostępny i istnieje możliwość doprowadzenia go do posesji, dylemat nad wyborem rodzaju ogrzewania praktycznie przestaje istnieć. Inne bezobsługowe paliwa uwzględnia się jedynie w sytuacjach braku gazociągu. Natomiast paliwa równie wygodne w eksploatacji co gaz ziemny (propan-butan, olej opałowy, energia elektryczna) pod względem cen wypadają gorzej i generują jeszcze wyższe koszty ogrzania budynku.

Zapotrzebowanie energetyczne budynku to ilość energii cieplnej, którą trzeba wytworzyć do jego ogrzania. W starych i pozbawionych izolacji termicznej domach zapotrzebowanie na ciepło może sięgać nawet 200 kWh/m². Jednak starsze budynki poddawane są termomodernizacji, która znacząco obniża koszty ogrzewania. Jeszcze do niedawna maksymalne zapotrzebowanie energetyczne budynku wynosiło 120 kWh/m²/rok, jednak od 1 stycznia 2017 roku wartość tę zmniejszono do 95 kWh/m²/rok, a kolejne obniżenia wskaźnika energetycznego są planowane.

Dom o przykładowej powierzchni 120 m² i zapotrzebowaniu energetycznym 120 kWh wygeneruje roczne zużycie energii cieplnej w ilości 14 400 kWh. Koszt wytworzenia 1 kWh zależy w dużej mierze od rodzaju zastosowanego kotła gazowego. Przyjmując, że standardowy dom ma powierzchnię grzewczą około 120 m², a jego zapotrzebowanie na energię grzewczą oscyluje w okolicach 110 kWh/m², całkowite zapotrzebowanie na energię wynosi około 13 200 kWh rocznie.

Wybierając tradycyjny piec gazowy (niezależnie od rodzaju komory spalania), koszt wytworzenia 1 kWh wynosi około 0,43 zł. Kotły kondensacyjne redukują ten koszt o około 5 groszy na kWh, co w przeliczeniu na tak dużą liczbę kilowatogodzin przekłada się na znaczne oszczędności. Przy takim założeniu, roczny koszt zużytego gazu dla tradycyjnego kotła wyniesie około 5 700 zł, natomiast dla kotła kondensacyjnego około 5 000 zł.

Instalacja gazowa - koszty i aspekty wykonawcze

Łączna cena montażu ogrzewania gazowego w domu zależy od wielu czynników. Istotny jest wybór rodzaju kotła - wiszący jest zazwyczaj tańszy od stojącego. Kocioł jednofunkcyjny będzie rozwiązaniem najtańszym, ale nie podgrzeje ciepłej wody użytkowej bez dodatkowego zasobnika, co zwiększa koszty inwestycji o około 500-1000 zł. Kocioł dwufunkcyjny może być alternatywą. Koszt tradycyjnego kotła z zasobnikiem to około 8 000-10 000 zł, podczas gdy zaawansowany piec kondensacyjny może kosztować od 25 000 do nawet 30 000 zł.

Do łącznego kosztu instalacji gazowej należy doliczyć cenę dodatkowego osprzętu (rury, przejściówki, zawory, kształtki), który wyniesie od 1000 do 2000 zł, w zależności od układu pomieszczeń. Należy również uwzględnić ewentualne modyfikacje architektoniczne wynikające z przepisów, na przykład umiejscowienie otworu spalinowego. Stawki za robociznę są zróżnicowane, ale szacuje się, że montaż całej instalacji gazowej i grzewczej to koszt rzędu 2000-3000 zł.

W najtańszej konfiguracji, łączna cena inwestycji w ogrzewanie gazowe może wynieść nieco ponad 10 000 zł, natomiast w przypadku zakupu zaawansowanego pieca kondensacyjnego, koszt ten może wzrosnąć do 25 000-30 000 zł.

Przyszłość ogrzewania gazowego - biometan i wodór

W obliczu rosnących wymagań dotyczących efektywności energetycznej i redukcji emisji, branża grzewcza ewoluuje. Zrewidowana dyrektywa EPBD wprowadza ograniczenia dotyczące ogrzewania domów paliwami kopalnymi, w tym gazem ziemnym, i promuje rozwiązania bezemisyjne. Nawet bardzo energooszczędne, kondensacyjne kotły na gaz ziemny, mimo wysokiej sprawności (do 109%), będą stopniowo zastępowane przez odnawialne instalacje grzewcze.

Jednakże, sprzedawane od lat gazowe kotły kondensacyjne są w większości dostosowane do spalania biometanu. Od 2030 roku planuje się, że wszystkie wprowadzane na rynek kotły gazowe będą albo przystosowane do spalania 100% wodoru, albo będą łatwe do przezbrojenia przy użyciu odpowiedniego zestawu. Koszt takiego przezbrojenia nie powinien przekroczyć 150-160 EUR.

W Polsce, od 2027-2028 roku planuje się wprowadzenie przepisów dotyczących kotłów na wodór, a od 2030 roku wszystkie nowo budowane budynki, w tym mieszkalne, będą musiały być zeroemisyjne. Oznacza to, że w nowych budynkach od 2030 roku nie będzie można generować (na miejscu lokalizacji) żadnej emisji dwutlenku węgla z paliw kopalnych. W przypadku budynków mieszkalnych państwa członkowskie będą musiały wdrożyć środki zapewniające zmniejszenie średniego zużycia energii pierwotnej pozyskiwanej z paliw kopalnych (w tym gazu ziemnego) o co najmniej 16% do 2030 roku.

Nie wynika to jedynie z politycznych decyzji, lecz przede wszystkim z kurczącej się dostępności gazu ziemnego w perspektywie najbliższych 20-30 lat, co jest spowodowane głównie jego zużyciem przemysłowym. Dyrektywa EPBD rozróżnia technologie od paliw, co oznacza, że obecnie sprzedawane kotły gazowe są dostosowane do przyszłych wymogów, w tym do wykorzystywania gazów odnawialnych lub mieszanek gazu ziemnego z wodorem. Dostępna jest oferta kotłów dedykowanych do biometanu lub wodoru, a także instalacji hybrydowych łączących kotły gazowe z kolektorami słonecznymi, magazynami ciepła czy pompami ciepła, co jest zgodne z dyrektywą EPBD. Kluczowe jest zapewnienie odpowiednich parametrów biometanu, aby umożliwić jego zatłaczanie do sieci lub skraplanie do późniejszego wykorzystania.

Starsze kotły gazowe i konwencjonalne, które występują na rynku w śladowych ilościach, będą musiały zostać odpowiednio przezbrojone lub wymienione na nowe kotły kondensacyjne. W przygotowywanej strategii energetycznej jest miejsce zarówno na biometan, jak i wodór i jego mieszanki, co pozwala na odpowiednie dostosowanie oferty.