Czechowice-Dziedzice, podobnie jak wiele innych aglomeracji miejskich, stają przed wyzwaniami związanymi z efektywnym zarządzaniem zasobami wodnymi oraz odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków. Szczególnie istotne dla bezpieczeństwa mieszkańców i ochrony środowiska naturalnego są inwestycje w systemy drenażowe oraz kompleksową gospodarkę wodno-ściekową. W ostatnich latach w gminie realizowane są znaczące projekty, mające na celu zarówno ochronę przed powodzią, jak i modernizację infrastruktury sanitarnej, co przekłada się na poprawę jakości życia i zgodność z europejskimi standardami.
Ochrona Przeciwpowodziowa: Program Redukcji Ryzyka dla Zlewni Iłownicy i Białej
W odpowiedzi na doświadczenia związane z powodziami, w tym te z lat 2010 i ubiegłych, samorządy gmin Jasienica i Czechowice-Dziedzice aktywnie uczestniczą w programach mających na celu redukcję ryzyka powodziowego. Jednym z kluczowych dokumentów jest „Program redukcji ryzyka powodziowego dla zlewni rzeki Iłownicy i Białej”. Program ten, przygotowany we współpracy z Wodami Polskimi oraz Instytutem Meteorologii i Gospodarki Wodnej, został przedstawiony podczas spotkania w Bielsku-Białej z udziałem wiceministra infrastruktury Przemysława Koperskiego.

Konsultacje społeczne dotyczące programu potrwają do końca lipca, a władze gminy Jasienica zachęcają mieszkańców do aktywnego udziału. Zaplanowano spotkanie informacyjno-konsultacyjne, które odbędzie się 2 lipca o godzinie 16:00 w sali sesyjnej Urzędu Gminy Jasienica. Podczas spotkania zostaną przedstawione założenia programu, umożliwiające mieszkańcom zapoznanie się z planowanymi działaniami.
Wrześniowa powódź potwierdziła potrzebę realizacji zadań inwestycyjnych w obszarze rzek administrowanych przez Wody Polskie w Gliwicach. W Czechowicach-Dziedzicach oraz wchodzących w ich skład sołectwach, w tym w Ligocie, planowane są kluczowe inwestycje. Rozpatrywane są przede wszystkim inwestycje dotyczące koniecznej przebudowy oraz nadbudowy obwałowań rzeki Iłownicy. Podwyższenie wałów przeciwpowodziowych tego cieku jest zasadne m.in. na wysokości ul. Księża Grobel w samych Czechowicach-Dziedzicach. Zakres planowanego zadania obejmuje także odcinkowy remont koryta rzeki. W jego ramach wyprofilowane i ubezpieczone zostaną brzegi, a także udrożnione będą stopnie wodne na ujściowym odcinku Iłownicy.
Dla zadania przebudowy oraz nadbudowy obwałowań rzeki Iłownicy w gminie Czechowice-Dziedzice zaktualizowano operat wodnoprawny. Trwa także uzyskiwanie prawomocnej decyzji ustalającej linię brzegową między gruntem pokrytym wodami a gruntem przyległym do wód. Z kolei w sołectwie Ligota przebudowane zostaną cztery odcinki wałów wraz z budowlami towarzyszącymi, takimi jak przepusty czy przejazdy wałowe. W ramach prac wykonane zostaną ubezpieczenia koryta rzeki Iłownicy i ujścia potoku Czechowickiego oraz przebudowa istniejących śluz wałowych i wylotów do koryta Iłownicy.
Obwałowania na odcinku objętym planowaną inwestycją są zniekształcone i uszkodzone w wyniku wieloletniej eksploatacji oraz powodzi z 2010 roku i ubiegłorocznej. Ich dalsza erozja może zagrażać zarówno terenom zamieszkałym, jak i rolniczym. Dlatego też Wody Polskie w Gliwicach przygotowują się do podniesienia wysokości wałów i dostosowania ich trasy do warunków lokalnych, a co za tym idzie - częściowej zmiany biegu obwałowań. Realizacja zadania będzie się wiązać z częściową przebudową gazociągu, wodociągu czy linii energetycznych. Sieci te zostaną przebudowane w miejscach, w których występuje kolizja z przewidzianymi zabezpieczeniami przeciwpowodziowymi.
Wody Polskie w Gliwicach przywiązują dużą uwagę także do podobnych zadań zaplanowanych w obrębie rzeki Jasienicy, polegających na przebudowie jej dotychczasowych obwałowań, oraz rzeki Biała, w odniesieniu do której zaplanowano szereg działań. Poza zadaniami inwestycyjnymi, w sytuacjach wysokich stanów wód i konieczności ich prowadzenia korytem rzeki, niezmiennie ważny pozostaje jego stan. Dlatego też Wody Polskie w Gliwicach prowadzą bieżące prace konserwacyjne, utrzymaniowe i interwencyjne na rzece Iłownicy, Jasienicy i Białej, a także na mniejszych potokach w regionie, będących dopływami do nich. Zadania te są realizowane przy uwzględnieniu odpowiednich priorytetów oraz w ramach przeznaczonych środków finansowych przez zewnętrzne firmy, a także przez własne zespoły - Grupy Wsparcia Technicznego.

Dodatkowo, w bieżącym roku kosztem 40 tys. zł wykonana zostanie ocena stanu technicznego, stopnia bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania wraz z kontrolą 5-letnią wałów przeciwpowodziowych klasy IV cieku Jasienickiego na łącznej długości. Przed nadejściem niżu genueńskiego, który przyniósł intensywne opady deszczu we wrześniu 2024 r., Wody Polskie w Gliwicach Nadzór Wodny w Bielsku-Białej m.in. wykosił wały rzek Wapienica, Jasienica, Kanału Ligockiego oraz rzeki Małej Wisły. Oczyszczono przepusty wałowe, a na bieżąco usuwano zatory z koryt. Po przejściu powodzi w czerwcu 2024 r. udrożniono przepusty wałowe z naniesionych przez wodę zanieczyszczeń oraz wykonano zabudowę wyrwy w wale przeciwpowodziowym na rzece Wapienica w Ligocie w rejonie ul. Wodnej w gm. Czechowice-Dziedzice. Usunięto także kładkę z przyczółkami z koryta rzeki Wapienicy przy stacji wodowskazowej IMGW, zlikwidowano zatory przy moście w ciągu ul. Wodnej oraz z wałów i międzywala do ul. Ligockiej. Podobnie, zatory usunięto z rzeki Iłownica oraz zabudowano narzutem kamiennym wyrwę w tym rejonie.
Z kolei po wrześniowej powodzi Wody Polskie w Gliwicach prowadziły sukcesywną popowodziową ocenę stanu technicznego budowli i urządzeń wodnych na ciekach, inwentaryzowały szkody wyrządzone przez wody powodziowe w zabudowie i ubezpieczeniach rzek, prowadziły prace porządkowe w korytach cieków, usuwając zatory i inne ograniczenia. Przeszkodą w spływie wód wysokich w Czechowicach-Dziedzicach we wrześniu 2024 r. była również kładka pieszo-rowerowa w rejonie ulicy Burzej w Ligocie, na której osiadały i blokowały się odpady niesione przez wezbraną wodę rzeki, tamując jej przepływ.
Zagrożone wały przeciwpowodziowe - animacja
Z niemniejszą uwagą Wody Polskie w Gliwicach podchodzą również do założeń koncepcyjnych proponowanych rozwiązań w ramach Programu działań nietechnicznych i retencyjnych, stanowiących element zarządzania ryzykiem powodziowym w regionach wodnych Małej Wisły i Górnej Wisły (zlewnia powyżej Krakowa), z uwzględnieniem ochrony przed powodzią miasta Krakowa POPDWiO, Zadanie 5.7.1.
Kompleksowa Regulacja Gospodarki Wodno-Ściekowej
Równolegle do działań przeciwpowodziowych, w Czechowicach-Dziedzicach realizowany jest projekt „Regulacja gospodarki wodno-ściekowej w Gminie Czechowice-Dziedzice - Etap 2”. Projekt ten, którego beneficjentem jest Przedsiębiorstwo Inżynierii Miejskiej Sp. z o.o. (PIM), stanowi drugą tak poważną inwestycję służącą poprawie gospodarki wodno-ściekowej w gminie.
Dnia 21 stycznia 2016 r. Rada Miejska w Czechowicach-Dziedzicach podjęła Uchwałę nr XIX/170/16 w sprawie złożenia wniosku o dofinansowanie, przyjęcia do realizacji określonego w Studium Wykonalności przedsięwzięcia pn. „Regulacja gospodarki wodno-ściekowej w Gminie Czechowice-Dziedzice - Etap 2” wraz z opracowanymi planami taryfowymi oraz wieloletnią prognozą dopłat do taryf. Tym samym Rada Miejska wyraziła wsparcie dla działań związanych z aplikowaniem o wsparcie finansowe dla działań inwestycyjnych w ramach projektu.
Przedsiębiorstwo Inżynierii Miejskiej Sp. z o.o. złożyło wniosek o dofinansowanie przedsięwzięcia w ramach prowadzonego konkursu zamkniętego nr POIiS.2.3/2/2016. Po ocenie formalnej i merytorycznej, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jako Instytucja Organizująca Konkurs i Wdrażająca, stwierdził, że przedłożony przez PIM Sp. z o.o. projekt spełnia kryteria dofinansowania.
Zakres rzeczowy projektu obejmuje znaczące inwestycje w infrastrukturę kanalizacyjną i wodociągową. W ramach PIM Sp. z o.o. wybudowane zostanie około [tutaj można dodać szacunkową długość sieci, jeśli dane są dostępne] sieci kanalizacji sanitarnej. Planowana inwestycja przyczyni się do realizacji celów w zakresie zmian klimatu zgodnie ze strategią „Europa 2020”, ponieważ pozwoli na zrównoważone korzystanie z zasobów wodnych oraz ochronę wód. Rozbudowa sieci kanalizacji sanitarnej będzie jednym z aspektów umożliwiających dążenie do osiągnięcia celów określonych dla Aglomeracji i objęcia większego obszaru systemem zbiorczej kanalizacji, a tym samym realizacji Krajowego Programu Oczyszczania Ścieków Komunalnych (KPOŚK).

Łączny koszt całej inwestycji szacowany jest na około 96 mln zł (wraz z VAT), a planowana wartość dofinansowania ze środków Funduszu Spójności to około [tutaj można dodać szacunkową kwotę dofinansowania, jeśli dane są dostępne].
Drenaż Wewnętrzny i Zewnętrzny: Zasady Działania i Zastosowania
Zasada działania drenażu wewnętrznego jest taka sama jak drenażu zewnętrznego: rury drenarskie doprowadzają wodę do studni zbiorczej, z której grawitacyjnie lub pompami jest ona odprowadzana na zewnątrz. Wodę z drenażu można odprowadzić na przykład do kanalizacji deszczowej. Jeśli nie ma takiej kanalizacji, sposób odprowadzenia wody z drenażu należy dobrać odpowiednio do warunków gruntowych. Jeśli w podłożu znajdują się grunty przyjmujące wodę, na przykład piaski, można zastosować metodę rozkroplenia. Polega ona na rozprowadzeniu wody z drenażu po terenie działki w odległości 20-30 metrów od budynku.

Postęp Prac Remontowo-Budowlanych
Realizacja projektów związanych z gospodarką wodno-ściekową wiąże się z intensywnymi pracami budowlanymi. W ostatnich latach widoczny jest postęp w pracach odtworzeniowych dróg po budowie kanalizacji i wodociągu. W marcu, po zimowej przerwie, wznowiono prace odtworzeniowe po robotach kanalizacyjnych i wodociągowych w południowej części Czechowic-Dziedzic. Z tygodnia na tydzień postępują prace związane z odtworzeniem nawierzchni dróg.
Zagrożone wały przeciwpowodziowe - animacja
Przykładowo, prace bitumiczne zakończono, a asfaltowanie ulic Zamkowej i Lipowskiej jest realizowane. Uwaga! Zmiana terminu asfaltowania ul. Lipowskiej na odcinku od ul. Zamkowej do ul. [tutaj można dodać nazwę ulicy, jeśli jest dostępna] nastąpiła ze względu na niekorzystne warunki pogodowe. III etap asfaltowania ul. Lipowskiej zaplanowany na dzień 01.07.2023 r. (sobota) został przełożony na dzień 03.07.2023 r.
Podsumowanie Działań
Działania podejmowane w Czechowicach-Dziedzicach w obszarze gospodarki wodno-ściekowej i ochrony przeciwpowodziowej są wielowymiarowe i długofalowe. Obejmują zarówno inwestycje infrastrukturalne o znaczeniu strategicznym, jak i bieżące prace konserwacyjne i interwencyjne. Projekt „Regulacja gospodarki wodno-ściekowej” oraz realizacja „Programu redukcji ryzyka powodziowego” mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa mieszkańców, ochrony środowiska naturalnego oraz poprawy jakości życia w gminie. Informacje dotyczące poszczególnych etapów prac, a także możliwości udziału mieszkańców w konsultacjach społecznych, są na bieżąco udostępniane, co świadczy o transparentności działań władz lokalnych i zaangażowaniu w dialog z obywatelami.
Tagi: #drenarskie #w #czechowicach #dziedzicach