Zaprawianie Nasion Rzepaku Ozimego: Nowa Tarcza Ochrony Przed Szkodnikami i Chorobami

W obliczu rosnących wyzwań w rolnictwie, ochrona roślin staje się kluczowym elementem zapewniającym stabilność i rentowność upraw. Szczególnie rzepak ozimy, jedna z fundamentalnych upraw w polskim rolnictwie, wymaga wszechstronnego podejścia do ochrony przed licznymi zagrożeniami. W tym kontekście, decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 maja 2020 r. o wydaniu czasowego zezwolenia na stosowanie zaprawy nasiennej Cruiser OSR 322 FS, zawierającej m.in. substancje z grupy neonikotynoidów, stanowi ważny krok w kierunku wzmocnienia ochrony rzepaku ozimego. Decyzja ta, podjęta na wniosek Krajowego Zrzeszenia Producentów Rzepaku i Roślin Białkowych (KZPRiRB), wpisuje się w zasady integrowanej ochrony roślin i ma na celu przeciwdziałanie zjawisku narastania odporności szkodników na stosowane środki ochrony.

Wyzwania w Ochronie Rzepaku Ozimego

Problemy związane z brakiem odpowiedniej ochrony w uprawie rzepaku ozimego były widoczne w poprzednich sezonach. KZPRiRB wskazało na wzrost występowania organizmów szkodliwych, takich jak chowacz galasówka i miniarka kapuścianka, szczególnie tam, gdzie nie stosowano zapraw nasiennych dopuszczonych do jednorazowego użycia w latach 2018 i 2019. Skutki braku ochrony były znaczące:

• Rok 2018: W województwach śląskim, dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, lubelskim, lubuskim, małopolskim, mazowieckim i wielkopolskim, chowacz galasówek spowodował szkody w postaci 75-80% uszkodzonych korzeni rzepaku. W województwach podlaskim, pomorskim, warmińsko-mazurskim i zachodniopomorskim odnotowano niższy, lecz nadal znaczący stopień uszkodzeń, średnio od 55,3% do 58%. Dodatkowo, w województwach kujawsko-pomorskim i lubelskim odnotowano średnio 16,5-17,2% uszkodzeń liści.
• Rok 2019: W przypadku plantacji pozbawionych zapraw nasiennych, największy stopień uszkodzeń rzepaku ozimego odnotowano w województwie śląskim, gdzie sięgał on 74-79%.

Negatywny wpływ uszkodzeń korzeni przez chowacza galasówka potwierdził Instytut Ochrony Roślin - Państwowy Instytut Badawczy (IOR-PIB). Wskazał on, że takie uszkodzenia mają negatywny wpływ na jesienny rozwój roślin, ułatwiając rozwój patogenów takich jak sucha zgnilizna kapustnych i werticilioza rzepaku. Skutkuje to gorszym przezimowaniem roślin, a uszkodzone okazy przemarzają nawet podczas łagodnych zim.

Nowe Możliwości Ochrony: Zaprawa Cruiser OSR 322 FS

Decyzja Ministra Rolnictwa o udzieleniu czasowego zezwolenia na stosowanie zaprawy Cruiser OSR 322 FS jest odpowiedzią na te problemy. Zaprawa ta, zawierająca substancje z grupy neonikotynoidów, zapewnia ochronę roślin rzepaku ozimego w okresie od dnia 1 czerwca 2020 r. do dnia 28 września 2020 r. Jest to istotne, ponieważ zaprawy z tej grupy charakteryzują się dłuższym działaniem w porównaniu do zapraw o stałej rejestracji, które zazwyczaj chronią rośliny do fazy trzech liści. Zaprawy neonikotynoidowe mogą chronić rośliny nawet do fazy pięciu liści, zwalczając przy tym różnorodne szkodniki, w tym te, które nie są wymienione bezpośrednio na etykiecie.

Profesor, komentując decyzję ministra dla portalu farmer.pl, podkreślił, że wprowadzenie na rynek kilku zapraw z różnych grup chemicznych jest korzystne dla przeciwdziałania zjawisku odporności. Zaprawy te wzajemnie się uzupełniają, zwalczając różne szkodniki i choroby. Dodatkowo, fakt, że zaprawa Cruiser OSR 322 FS może być stosowana przy użyciu profesjonalnego sprzętu do zaprawiania, zgodnie z systemem ESTA, wpisuje się w nowoczesne podejście do integrowanej ochrony roślin.

Różnorodność Zapraw Nasiennych w Ochronie Rzepaku

Oprócz Cruiser OSR 322 FS, rynek oferuje szereg innych zapraw nasiennych, które mogą być stosowane w ochronie rzepaku ozimego, a także innych gatunków roślin uprawnych. Zaprawy te można podzielić na fungicydowe i insektycydowe, a także ze względu na sposób działania - powierzchniowe (kontaktowe) i systemiczne.

Zaprawy fungicydowe:

• Scenic Gold: Jest to fungicyd w formie płynnego koncentratu (FS) o działaniu wgłębnym i układowym. Przeznaczony jest do zaprawiania nasion rzepaku przeciwko chorobom występującym we wczesnym okresie rozwoju roślin, takim jak zgorzel siewek (powodowana przez grzyby Phoma lingam, Alternaria spp.), sucha zgnilizna kapustnych, czerń krzyżowych i mączniak rzekomy krzyżowych. Zawiera substancje czynne fluopikolid (grupa FRAC 43) oraz fluoksastrobinę (grupa FRAC 11).
• INTEGRAL PROFUNGICYD: Mikrobiologiczny fungicyd w postaci płynnego koncentratu (FS) do zaprawiania nasion, zawierający szczep Bacillus amyloliquefaciens (MBI600). Przeznaczony jest do ochrony rzepaku ozimego i jarego przed suchą zgnilizną kapustnych. Działa również jako stymulator naturalnych mechanizmów obronnych roślin, redukując szkody powodowane przez pchełki.

Zaprawy insektycydowe:

• Lumiposa 625 FS: Insektycyd w formie płynnego koncentratu zawiesinowego (FS) o działaniu układowym. Zwalcza owady gryzące, takie jak pchełki ziemne, pchełka rzepakowa, śmietka kapuściana i gnatarz rzepakowiec. Zawiera substancję czynną cyjanotraniliprol (IRAC 28), będącą najnowszą i najbardziej kompleksową substancją czynną w zaprawach nasiennych do ochrony rzepaku ozimego. Lumiposa jest na rynku polskim od trzech lat i cieszy się uznaniem ze względu na udowodnioną skuteczność.
• Buteo Start: Zaprawa insektycydowa w formie płynnego koncentratu (FS) o działaniu układowym. Chroni rzepak przed pchełkami ziemnymi, pchełką rzepakową oraz śmietką kapuścianą. Substancja czynna, flupyradifuron, należy do grupy IRAC 4D.

Zaprawianie Nasion Zboża - Klucz do Zdrowych Wschodów

Choć głównym tematem jest rzepak, warto wspomnieć o zaprawianiu nasion zbóż, które również stanowi podstawowy i pierwszy krok w skutecznej ochronie fungicydowej. Zaprawy nasienne chronią uprawę już od pierwszych dni po siewie, pozwalając na uzyskanie zdrowego plonu. W przypadku niektórych chorób grzybowych, zaprawianie jest jedynym skutecznym sposobem zwalczania i może być wręcz obligatoryjne.

Rodzaje i działanie zapraw fungicydowych do zbóż:

• Formy: Zaprawy fungicydowe mogą występować w postaci gotowego do użycia płynu (koncentratu lub emulsji) lub proszku.
• Działanie:
  • Powierzchniowe (kontaktowe): Zwalczają grzyby znajdujące się na okrywie ziaren, eliminując choroby takie jak zgorzel siewek czy śnieć cuchnąca.
  • Systemiczne: Działają wewnątrz nasion, zwalczając groźne patogeny.

Dlaczego zaprawianie zbóż jest niezbędne?

Choroby grzybowe atakują zboża już od pierwszych chwil po siewie, co może prowadzić do zmniejszenia wschodów, zahamowania rozwoju roślin, a nawet utraty plonu. Zaprawianie nasion jest kluczem do uzyskania równomiernych, zdrowych wschodów oraz optymalnej obsady roślin na metr kwadratowy. Nowoczesne zaprawianie to nie tylko ochrona fungicydowa, ale także szansa na wzmocnienie wigoru siewek od pierwszych dni życia.

Techniki zaprawiania zbóż:

Zabieg mieszania materiału siewnego z zaprawą nasienną, potocznie nazywany bejcowaniem, może być przeprowadzony na dwa sposoby:

• Zaprawianie na mokro: Polega na wymieszaniu materiału siewnego ze środkiem w postaci zawiesiny wodnej (koncentratu lub emulsji).
• Zaprawianie na sucho: Bejcowanie środkiem grzybobójczym w postaci proszku, bez użycia wody.

Jak dobrze zaprawić ziarno?

Kluczowe jest stosowanie środków zgodnie z zaleceniami producenta zawartymi w etykiecie produktu. Należy zwrócić uwagę na właściwy dobór produktu i odpowiednie dawkowanie. Zbyt mała ilość środka nie zapewni skutecznej ochrony, a zbyt duża dawka może zmniejszyć siłę kiełkowania nasion lub wywołać objawy fitotoksyczności. Niezwykle ważne jest dokładne i równomierne pokrycie nasion produktem, co zapewni pełną ochronę.

Kiedy zaprawiać zboże?

Zaprawę nasienną należy zastosować bezpośrednio przed siewem. W przypadku zaprawiania na mokro, ziarno powinno być pozostawione w otwartych workach do przeschnięcia przed wysiewem.

Na co uważać przy samodzielnym zaprawianiu nasion?

Ważne jest, aby wybierać produkty ze sprawdzonych źródeł, dopuszczone do stosowania w danym sezonie. Należy bezwzględnie przestrzegać zaleceń i środków ostrożności zawartych w etykiecie produktu. Zaprawiać można jedynie materiał siewny, który jest dobrze oczyszczony.

Innowacyjne Rozwiązania w Zaprawianiu Nasion

Na rynku dostępne są również innowacyjne rozwiązania, takie jak technologia LumiGEN firmy Corteva Agriscience, przeznaczona do zaprawiania nasion rzepaku, kukurydzy i słonecznika. Technologia ta zmniejsza ryzyko uprawy i wspomaga wzrost roślin od samego początku, wzmacniając połączenie między glebą a rośliną dzięki mocniejszemu systemowi korzeniowemu. Zmniejsza również ryzyko uprawy i pomaga nasionom radzić sobie ze stresem środowiskowym.

Firma Intermag opracowała nawozy donasienne oraz mikrobiologiczne zaprawy nasienne. Produkty takie jak PRIMSEED MULTI B+ i PRIMSEED MULTI PRO to nawozy mikro- i makroelementowe, natomiast PRIMSEED BIOM ZBOŻA to mikrobiologiczna płynna zaprawa do zbóż, zawierająca szczepy bakterii z rodzaju Bacillus oraz składniki pokarmowe. Taka kombinacja ma na celu maksymalizację wigoru początkowego zbóż od fazy kiełkowania, wspomagając pobieranie składników pokarmowych, takich jak azot, fosfor i cynk.

Podsumowanie i Przyszłość Zaprawiania

Decyzja o czasowym zezwoleniu na stosowanie zaprawy Cruiser OSR 322 FS to ważny sygnał dla rolników uprawiających rzepak ozimy. Dostępność różnorodnych zapraw nasiennych, pochodzących z różnych grup chemicznych, pozwala na budowanie skutecznych strategii ochrony roślin, które minimalizują ryzyko rozwoju odporności u szkodników i patogenów. Zaprawianie nasion, zarówno rzepaku, jak i zbóż, jest kluczowym zabiegiem, który stanowi fundament zdrowych wschodów i wysokich plonów. W połączeniu z nowoczesnymi technologiami i innowacyjnymi produktami, zaprawianie nasion staje się nie tylko ochroną, ale także inwestycją w przyszłość rolnictwa.

Ważne jest również przestrzeganie zasad Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (BHP) podczas zaprawiania nasion, ponieważ jest to proces wymagający uwagi i stosowania odpowiednich środków ochrony indywidualnej. Należy pamiętać, że nabycia środków ochrony roślin mogą dokonać jedynie osoby pełnoletnie, spełniające określone wymogi prawne.

W ofercie wiodących dystrybutorów, takich jak hotfarm.pl, dostępne są zaprawy od liderów rynku, takich jak Bayer, Syngenta i BASF, co zapewnia rolnikom dostęp do sprawdzonych i skutecznych rozwiązań.