Wyłaz dachowy: Klucz do bezpieczeństwa i funkcjonalności Twojego dachu

Wyłaz dachowy to specjalna konstrukcja z klapą, montowana w dachu, która umożliwia wejście na niego bezpośrednio z wnętrza budynku. O jego montażu należy pomyśleć jeszcze na etapie budowy domu lub podczas wymiany pokrycia dachowego. Sprawdź, do czego potrzebny jest taki wyłaz dachowy i czy przepisy wymagają jego instalowania. Jeśli dopiero planujesz inwestycję budowlaną, obecność włazu dachowego powinien przewidywać projekt domu. Architekci muszą bowiem go uwzględnić w przypadku budynków, w których taka konstrukcja jest wymagana przez przepisy.

Czym jest wyłaz dachowy i jakie są jego funkcje?

Na pierwszy rzut oka wyłaz dachowy przypomina okno dachowe, jednak różni się od niego zasadniczo. Jego główną funkcją jest umożliwienie wydostania się na dach bezpośrednio z wnętrza domu, na przykład ze strychu lub poddasza, przez mieszkańców. Klapa wyłazu otwiera się pod kątem co najmniej 60 stopni (optymalne rozwarcie powinno wynosić 90 stopni), czasami wielokierunkowo i jest zabezpieczona specjalnymi sprężynami i blokadami, zapobiegającymi jej samoistnemu zamknięciu się pod wpływem wiatru.

Wyłaz dachowy składa się z ramy oraz uchylnej klapy otwieranej w jednym lub kilku kierunkach. Właściwie zaprojektowany i wykonany wyłaz na dach pozwala na bezpieczne i wygodne wyjście na dach bezpośrednio z wnętrza budynku. Jest to rozwiązanie cenione przez właścicieli budynków w wielu sytuacjach.

Czy wyłaz dachowy jest obowiązkowy? Przepisy i regulacje

Montaż każdej dodatkowej konstrukcji w dachu wiąże się z kosztami, dlatego wiele osób zastanawia się, czy wyłaz dachowy jest obowiązkowy. Chodzi tutaj o rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 roku, które reguluje warunki techniczne, jaki muszą spełniać budynki. Zgodnie z nimi, wejście na dach w formie wyłazu muszą mieć budynki mające co najmniej dwie kondygnacje, a więc na przykład domy piętrowe, a także domy z poddaszem użytkowym. Przepisy mówią także o tym, że przy dachu o spadku powyżej 25% należy dodatkowo zamontować tzw. drabinkę wyłazową.

Niezależnie od przepisów, wyłazy dachowe są rozwiązaniem bardzo chętnie wybieranym przez użytkowników ze względu na komfort i bezpieczeństwo.

Rodzaje wyłazów dachowych i ich zastosowanie

Wyłazy dachowe występują w różnych kształtach i rozmiarach, a ich wybór zależy od przeznaczenia i rodzaju dachu.

Wyłazy do dachów skośnych

Najpopularniejsze modele na dach skośny, np. dwuspadowy, przypominają okna dachowe. Składają się najczęściej z ościeżnicy drewnianej oraz klapy z szybą hartowaną, osadzonej w lekkiej ramie aluminiowej. Klapy zazwyczaj są wyposażone w blokady, umożliwiające pozostawienie ich w pozycji uchylonej, dzięki czemu wyłaz może pełnić rolę wywietrznika. Najmniejsze modele przeznaczone są zazwyczaj na dachy skośne i służą głównie jako wyjście kominiarskie.

Wyłaz dachowy WLI montowany jest w dachu o kącie nachylenia od 15° do 70°. Wyposażony został w uniwersalny kołnierz uszczelniający, który umożliwia dopasowanie wyłazu do każdego rodzaju pokrycia dachowego. Jego montaż na łatach jest prosty i nie wymaga wykonania wymianów czy nadbitek. Umożliwia przesuwanie wyłazu podczas montowania w poziomie w celu lepszego dopasowania do profilu pokrycia dachowego.

Wyłazy dachowe WGI, WGT montujemy w dachu o kącie nachylenia od 15° do 60°. Zaokrąglony kształt kołków ustalających służących do ryglowania skrzydła wyłazu eliminuje możliwość skaleczenia podczas użytkowania.

Podstawową różnicą pomiędzy wyłazami WSS, WSZ, WSH jest to, że są one przeznaczone do różnych pokryć dachowych. Ich montaż na łatach jest prosty i nie wymaga wykonania wymianów czy nadbitek oraz daje możliwość przesuwania wyłazu w czasie montażu w poziomie, aby dopasować do profilu pokrycia dachowego. Konstrukcja wyłazu WSS jest półkolista.

Wyłazy dachowe VELUX VLT z szybą zespoloną o grubości 16mm są dostępne w trzech rozmiarach: 45x55, 45x73 i 85x85. Kąt nachylenia połaci dachowej, w jakiej montowany jest wyłaz, to od 20° do 60°. Wyłaz dachowy VELUX VLT 033 ma otwór wewnętrzny w rozmiarze 80,8 x 80,8 cm i spełnia wymagania wyjścia ewakuacyjnego.

Wyłaz FWL daje możliwość łatwego i bezpiecznego wyjścia na dach. Jego funkcją jako okna jest doświetlanie wnętrza oraz umożliwienie przewietrzenia pomieszczenia. Jego właściwości termoizolacyjne Uw = 1,3 W/m²K są dobre. Przeznaczony jest do pomieszczeń ogrzewanych i ocieplanych. Posiada jednokomorowy pakiet termoizolacyjny 4H-16-4T, Ug = 1,0 W/m²K. Jest otwierany na lewą stronę.

Wyłaz Skylight jest wyłazem ciepłym. Zapewnia użytkownikowi łatwe i bezpieczne wyjście na dach. Wyłaz ten pełni funkcję okna, która polega na doświetlaniu wnętrza oraz umożliwia przewietrzenie pomieszczenia. Posiada dobre właściwości termoizolacyjne Uw = 1,7 W/m²K. Przeznaczony jest do pomieszczeń mieszkalnych ogrzewanych i ocieplanych. Wyposażony został w jednokomorowy pakiet termoizolacyjny 4H-16-4T, Ug = 1,0 W/m²K. Jest otwierany na lewą lub na prawą stronę.

Wyłazy do dachów płaskich

Wyłaz dachowy na dach płaski musi mieć specjalną konstrukcję. Przede wszystkim powinien być wyposażony w sprężyny gazowe, ułatwiające otwieranie klapy i utrzymujące ją w pozycji otwartej. Należy bowiem pamiętać, że na płaskim dachu wokół ościeżnicy może zalegać woda.

Na dach płaski najczęściej proponowane są wyłazy z klapą kopułową, wykonaną z poliwęglanu wielokomorowego lub litego, albo z akrylu. Są to materiały wytrzymałe. Konstrukcja ramy i podstawy wykonana jest natomiast z aluminium, PVC i blachy. Jeśli wyłaz ma pełnić funkcję świetlika, należy wybrać konstrukcję pokrytą wyłącznie materiałem przepuszczającym światło. Warto w tym przypadku zwrócić uwagę na jego parametry dotyczące przenikania ciepła.

Wyjście na dach w formie wyłazu powinno gwarantować użytkownikowi swobodny, wygodny i bezpieczny dostęp do dachu. Aby konstrukcja wyłazu była bezpieczna, stosuje się w niej sprężyny gazowe, zabezpieczające przed samoistnym zamykaniem klapy oraz gwarantujące wygodne jej otwieranie i zamykanie. Wyłaz powinien być ponadto wyposażony w specjalny kołnierz uszczelniający, który z jednej strony zapewni odpowiednią cyrkulację powietrza, z drugiej zabezpieczy wnętrze budynku przed przedostawaniem się do niego liści, brudu, wody czy śniegu. Specyficzna powinna być też sama konstrukcja klapy, aby nie pojawiał się problem gromadzenia na niej wody. Zwykle stosuje się niewielki spadek bądź formę kopuły.

Wyłaz do dachów płaskich marki DOLLE wyróżnia się lekką, modułową, łatwą w montażu konstrukcją. Łatwe oraz bezpieczne zamykanie i otwieranie pokrywy gwarantują tu dwie sprężyny gazowe oraz ergonomiczny uchwyt. Za bezpieczeństwo dodatkowo dba poręcz. Wyłaz wyposażono w zamek baskwilowy, pozwalający na wyposażenie go w opcję zamykania na klucz. Na uwagę zasługuje też wykonana z galwanizowanej ogniowo stali pokrywa wyłazu. Zastosowano w niej niewielki spad 1 cm/m, zapobiegający gromadzeniu się na niej wody. Odporny na zmienne warunki atmosferyczne wyłaz do dachów płaskich DOLLE zapewnia także odpowiednią cyrkulację powietrza, ponieważ zastosowano w nim zintegrowany system wentylacyjny, zapobiegający powstawaniu pleśni oraz kondensacji pary wodnej. Zabezpieczeniem przed przedostawaniem się brudu czy śniegu jest specjalna uszczelka. Wyłaz do dachów płaskich DOLLE daje projektantowi i użytkownikowi spore możliwości dopasowania do potrzeb i oczekiwań. Optymalne dopasowanie wyłazu do grubości stropu i pokrywy dachowej daje nam możliwość zastosowania aż 4 dodatkowych modułów. Modułową konstrukcję możemy połączyć ze schodami strychowymi DOLLE clickFIX®, a także modelem zaprojektowanym do wys. 415m. CLICKFIX® 76G VARIO.

Wyłaz GVK nie wymaga konserwacji. Zintegrowany jest z kołnierzem uszczelniającym. Przeznaczony do pomieszczeń nieogrzewanych i pozbawionych izolacji termicznej. Dolna część ościeżnicy jest z profilowanym antypoślizgowym stopniem.

Wyłaz GVT nie wymaga konserwacji. Ma zintegrowany kołnierz uszczelniający. Przeznaczony jest do pomieszczeń nieogrzewanych i pozbawionych izolacji termicznej. Posiada duży otwór wyjściowy o wymiarach 49 x 76 cm, który stanowi idealne rozwiązanie do strychów i schowków na poddaszu, gdzie zapewnia możliwość wyjścia na dach.

Wyłazy ocieplane i świetliki

Do poddaszy użytkowych należy wybrać wyłaz dachowy ocieplany. Jest on zazwyczaj wykonany z PVC i ma bardzo podobną konstrukcję jak okno dachowe. Taki plastikowy wyłaz dachowy z ociepleniem zapewnia odpowiedni komfort termiczny we wnętrzu, a także dobrą izolację akustyczną. Przy wyborze takiego wyłazu warto zwrócić uwagę na długość gwarancji, jaką daje producent na poszczególne elementy.

Jeśli wyłaz ma pełnić funkcję świetlika, należy wybrać konstrukcję pokrytą wyłącznie materiałem przepuszczającym światło. Warto w tym przypadku zwrócić uwagę na jego parametry dotyczące przenikania ciepła.

Wymiary wyłazów dachowych

Zgodnie z przepisami, wyłaz dachowy powinien mieć wymiary minimum 80 x 80 cm. Dotyczy to jednak wyłazu, który stanowi wyjście z klatki schodowej na dach. W pozostałych przypadkach można zastosować wyłaz o innych wymiarach. W praktyce więc w sprzedaży są wyłazy o mniejszych rozmiarach, np. około 50 x 70 cm, jednak częściej spotkać można znacznie większe konstrukcje.

Jeśli chcesz doświetlić nieogrzewane pomieszczenie, na wielkość i liczbę wyłazów wpływa ilość światła, jaka ma wpadać do pomieszczenia. Im większa powierzchnia szyby, tym więcej światła może dostać się do pomieszczenia.

Wentylacja i bezpieczeństwo

Wyłaz dachowy gwarantuje lepszą wentylację strychu czy poddasza. Odpowiedź na pytanie, jak zapewnić prawidłową wentylację pomieszczenia, jest prosta: trzeba zamontować co najmniej dwa wyłazy dachowe po przeciwnych stronach dachu. Wyłazy dachowe Fenstro posiadają zintegrowany kołnierz, nie ma więc potrzeby kupowania osobnego kołnierza. Kołnierz idealnie dopasowuje się do każdego pokrycia dachowego o profilu wysokości do 90 mm. Oznacza to, że wyłaz można montować zarówno w pokryciu z dachówek płaskich, jak i falistych.

Wyłazy dachowe muszą być zaprojektowane i wykonane z myślą o bezpieczeństwie użytkowników. Bardzo ważna jest łatwa obsługa tego elementu konstrukcyjnego. Warto zwrócić uwagę również na to, czy konstrukcja jest wyposażona w sprężyny gazowe oraz szczelne zamknięcie (najlepiej na zamek zamykany kluczem).

Wybór wyłazu dachowego - na co zwrócić uwagę?

Wybór właściwego wyłazu dachowego zależy od kilku czynników.

Miejsce montażu

Pierwszym pytaniem, jakie należy sobie zadać, jest: w jakim pomieszczeniu zostanie zamontowany wyłaz dachowy?

• Jeżeli pomieszczenie nie jest ogrzewane (np. strych, garaż lub szopa): Można wybrać dowolny wyłaz dachowy. Na strychu wystarczający będzie wyłaz dachowy w najprostszej formie - ramy drewnianej wraz ze skrzydłem wyposażonym w pojedynczą szybę lub podwójną. Wyłaz taki umożliwi wyjście na dach, ewentualnie może doświetlić pomieszczenie. Jego cechą jest wytrzymałość na mechaniczne uszkodzenia. Standardowy wyłaz jest odpowiedni do poddasza nieużytkowego.
• Jeżeli pomieszczenie jest ogrzewane (np. sypialnia, salon lub łazienka): Należy wybrać wyłaz ocieplany. Wynika to z faktu, że w przypadku pomieszczeń ogrzewanych najważniejsze jest utrzymanie żądanej temperatury w pomieszczeniu, a izolacja termiczna okien dachowych jest lepsza. Gdy poddasze pełni funkcję mieszkalną, musimy rozważyć wybór właściwego wyłazu, który będzie pełnił funkcję łatwego dostępu do dachu, ale także będzie uszczelniał i izolował przed zimnem. Wyłaz dachowy wyposażony powinien być w specjalną, zespoloną szybę o podwyższonej odporności, dzięki czemu będzie ona odporna na czynniki zarówno atmosferyczne, jak i mechaniczne.

Dach płaski czy skośny?

• Dach płaski lub o nachyleniu do 15°: Dachy płaskie lub o nachyleniu do 15° nie nadają się do montażu wyłazów (i okien) dachowych. W takim przypadku należy użyć okien dachowych do dachów płaskich.
• Dachy o nachyleniu powyżej 60°: Dachy o nachyleniu powyżej 60° nie nadają się do montażu wyłazów dachowych.

Kąt nachylenia dachu

Jeśli nie wiesz, jak zmierzyć kąt nachylenia dachu, najłatwiejszym sposobem jego obliczenia, bez skomplikowanych wzorów matematycznych, jest skorzystanie z aplikacji. Jeżeli masz iPhone lub urządzenie z systemem Android, pobierz jedną z bezpłatnych aplikacji, które do pomiaru kątów używają wbudowanego w telefon żyroskopu.

Materiał i konstrukcja

Wyłaz dachowy powinien być dopasowany do estetyki budynku i samego dachu. Producenci na szczęście proponują duży wybór modeli także pod kątem wykończenia - znajdziesz więc bez problemu wyłazy pasujące do każdego rodzaju pokrycia dachowego (m.in. do dachówek, blachy trapezowej i płaskiej).

Wyłaz dachowy powinien być zabezpieczony specjalnym kołnierzem, który będzie pomocny w uszczelnieniu konstrukcji mocowania do dachu.

Montaż wyłazu dachowego

Montaż wyłazu dachowego najlepiej powierzyć fachowcom. Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest zamontowanie takiej konstrukcji w trakcie budowy dachu. A jak zamontować wyłaz dachowy w istniejącym dachu? W tym przypadku konieczna jest ingerencja w konstrukcję dachu. Zazwyczaj montuje się go w pobliżu komina, ponieważ to właśnie kominiarze korzystają z niego najczęściej. Jeśli nie jest to możliwe, należy zamontować dodatkowe akcesoria ułatwiające bezpieczne dotarcie do komina, czyli np. ławy kominiarskie i stopnie kominiarskie.

Na dużych dachach, np. wielospadowych, warto zamontować nawet dwa lub trzy wyłazy, które ułatwią dotarcie do najważniejszych miejsc.

Montując wyłaz nad pomieszczeniem nieużytkowym, należy pamiętać, że na kondygnacjach położonych poniżej 25 m nad terenem, odległość między górną krawędzią wewnętrznego podokiennika a podłogą powinna wynosić co najmniej 85 cm. W przypadku kondygnacji znajdującej się powyżej 25 m, wysokość ta powinna wynosić natomiast minimum 110 cm.

Jeśli pomieszczenie pod dachem stanowi przestrzeń mieszkalną, najlepszym miejscem na wyłaz będzie klatka schodowa albo pomieszczenie gospodarcze. Dzięki temu można uniknąć dyskomfortu podczas korzystania z wyłazu, np. hałasu czy przeciągu.

Montaż wyłazu dachowego jest procesem, który wymaga odpowiedniego planowania, umiejętności oraz przestrzegania norm i przepisów bezpieczeństwa, dlatego najlepiej powierzyć te prace fachowcom. Przed rozpoczęciem montażu wyłazu dachowego należy precyzyjnie określić miejsce, w którym będzie on umieszczony. Miejsce to powinno być dostępne bez przeszkód, umożliwiając wygodny dostęp na dach i do przestrzeni pod nim. Następnym krokiem jest przygotowanie otworu w dachu, w którym będzie umieszczony wyłaz. Otwór ten powinien mieć odpowiednie wymiary zgodnie z projektem wyłazu dachowego. Po przygotowaniu otworu w dachu należy zainstalować ramę wyłazu dachowego. Rama to konstrukcja, która będzie wspierać wyłaz i utrzymywać go na miejscu. Kolejnym krokiem jest umieszczenie samego wyłazu dachowego w ramie. Wyłaz jest zazwyczaj wyposażony w zawiasy lub mechanizmy, które umożliwiają otwieranie i zamykanie pokrywy. W celu utrzymania izolacji cieplnej budynku, ważne jest zapewnienie odpowiedniej izolacji termicznej wokół wyłazu dachowego. Dodatkowo należy zadbać o uszczelnienie połączenia między wyłazem a ramą, aby zapobiec wyciekom wody i powietrza.

Zaleca się, by montować wyłaz przed ukończeniem dachu - jest to prostsze, szybsze i pozwala na techniczne wykończenie otworu. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by zamontować wyłaz już w ukończonym dachu. Należy rozebrać pokrycie oraz izolację, a następnie zadbać o to, by w otworze nie powstały żadne mostki termiczne. Przy nieprawidłowym montażu istnieje ryzyko, że pod wyłaz dachowy przedostać się może wilgoć.

Koszt wyłazu dachowego

Wyłaz dachowy nie kosztuje dużo, a jego cena zależy głównie od rodzaju i wielkości konstrukcji. Najwięcej zapłacimy za wyłaz na dach płaski, wyposażony w kopułkowy świetlik - cena takiego modelu wynosi bowiem od około 1300 do ponad 1800 zł. Najmniej kosztuje zimny wyłaz dachowy - cena konstrukcji o wymiarach około 50 x 60 cm wynosi około 200-300 zł.

Zalety posiadania wyłazu dachowego

Właściciele budynków z dachem płaskim z pewnością prędzej czy później staną przed koniecznością usunięcia z dachu zalegającego śniegu czy liści. Odśnieżanie czy czyszczenie dachu stanie się zapewne dużo bardziej komfortowe i bezpieczne wtedy, kiedy takie też będzie wyjście na sam dach. Prace konserwacyjne czy naprawcze mogą okazać się nie tylko o wiele łatwiejsze, ale także po prostu tańsze, np. bez konieczności używania wysięgników. Wyłaz dachowy ułatwia nie tylko prace dekarskie czy konserwacyjne, ale także kominiarskie i instalacyjne. Montaż instalacji fotowoltaicznych czy klimatyzatorów będzie o wiele łatwiejszy, jeśli ekipa montażowa będzie miała swobodny dostęp do dachu z wnętrza budynku. Wyłaz dachowy często traktowany jest także jako droga ewakuacyjna podczas pożaru.

Na wyłaz dachowy warto zdecydować się zarówno z uwagi na komfort i bezpieczeństwo, jak i aspekt ekonomiczny.

Wyłaz dachowy to element konstrukcyjny, który pełni istotną rolę w budynku. Jego odpowiedni wybór i konserwacja są kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa i funkcjonalności budynku. Wyłazy dachowe umożliwiają komfortowe i bezpieczne wyjście na dach, ułatwiając przy tym szereg prac związanych z konserwacją czy naprawą zadaszenia. Funkcjonalność, różnorodność oraz estetyka rozwiązania, jakim jest wyłaz dachowy, sprawia, że element ten cieszy się dziś sporą popularnością. Wyłazy sprawdzają się zarówno na poddaszach nieużytkowych, jak i zaaranżowanych w celach mieszkalnych.