Alfa Romeo 159, ceniona za swoje walory jezdne i estetyczne, posiada system ogrzewania, który w zależności od wersji i pochodzenia samochodu, może być wyposażony w dodatkowe elementy zwiększające komfort termiczny. W szczególności dla wersji sprowadzonych z cieplejszych krajów, takich jak Włochy, fabryczne rozwiązanie może nie być optymalne dla polskich warunków klimatycznych. Ten artykuł zgłębia temat dodatkowego ogrzewania w Alfa Romeo 159, analizując dostępne opcje, możliwości montażu oraz ich wpływ na komfort i eksploatację pojazdu.
Systemy Dodatkowego Ogrzewania w Alfa Romeo 159
W Alfa Romeo 159 można spotkać dwa główne typy dodatkowego ogrzewania: elektryczną nagrzewnicę powietrza PTC (Positive Temperature Coefficient) oraz dogrzewacz płynu chłodzącego.
Elektryczna Nagrzewnica PTC
Nagrzewnica PTC jest elementem montowanym fabrycznie w niektórych wersjach Alfy 159, szczególnie tych przeznaczonych na rynki o chłodniejszym klimacie. Jest to dodatkowa grzałka elektryczna umieszczona w układzie nawiewu, zazwyczaj w pobliżu tradycyjnej nagrzewnicy. Jej zadaniem jest szybkie podniesienie temperatury powietrza wydmuchiwanego z nawiewów, co znacząco skraca czas potrzebny na nagrzanie kabiny, zwłaszcza w niskich temperaturach.
Działanie nagrzewnicy PTC jest zazwyczaj zintegrowane z systemem sterowania klimatyzacją (Climatronic). Komputer pokładowy decyduje o jej włączeniu na podstawie kilku czynników, takich jak temperatura zewnętrzna, temperatura silnika, a także ustawienia pokrętła temperatury i siły nadmuchu. W praktyce, aby PTC się załączyło, temperatura w kabinie musi być ustawiona na co najmniej 3/4 skali, a nadmuch na co najmniej pierwszy bieg. Sama nagrzewnica PTC składa się zazwyczaj z trzech niezależnych grzałek, które komputer może załączać pojedynczo, parami lub wszystkie naraz (w konfiguracji A i B+C), w zależności od potrzeb.
Warto zaznaczyć, że nawet w przypadku posiadania fabrycznej nagrzewnicy PTC, jej działanie może być odczuwalne jako "letnie" dmuchanie, a nie od razu gorące powietrze. Wyraźne ocieplenie nawiewu pojawia się zazwyczaj dopiero po ruszeniu wskazówki temperatury silnika z dolnego zakresu.
Dogrzewacz Płynu Chłodzącego
Alternatywnym rozwiązaniem, często stosowanym jako modyfikacja w samochodach bez fabrycznego PTC, jest dogrzewacz płynu chłodzącego. Jest to urządzenie, które podgrzewa płyn krążący w układzie chłodzenia silnika. Może on przyjmować różne formy, od prostych grzałek z trzema świecami żarowymi, po bardziej zaawansowane systemy.
Dogrzewacze płynu chłodzącego, takie jak te z trzema świecami, są zazwyczaj stosunkowo proste w montażu i mogą zostać podłączone do układu elektrycznego w taki sposób, aby załączały się automatycznie krótko po uruchomieniu silnika. Ich działanie jest często sygnalizowane za pomocą diody, która informuje o pracy urządzenia. Tego typu dogrzewacze mogą być również sterowane przez termistor i układ do świateł dziennych, włączając się po przekroczeniu określonego napięcia (np. 12.5V).
Dogrzewanie płynu chłodzącego ma swoje zalety, takie jak mniejsze zużycie silnika i paliwa w początkowej fazie eksploatacji, ponieważ silnik szybciej osiąga optymalną temperaturę pracy. Jednakże, proces nagrzewania wnętrza za pomocą dogrzanego płynu może trwać dłużej niż w przypadku elektrycznej nagrzewnicy PTC.
Montaż Dodatkowego Ogrzewania - Wyzwania i Możliwości
Kwestia montażu dodatkowego ogrzewania w Alfa Romeo 159 często budzi obawy o stopień skomplikowania prac. Wiele zależy od wybranej metody i stanu faktycznego pojazdu.
Montaż Elektrycznej Nagrzewnicy PTC
Doposażenie samochodu w fabryczną nagrzewnicę PTC jest zadaniem złożonym i, według wielu opinii, wymaga znaczącej ingerencji w konstrukcję deski rozdzielczej. Nagrzewnica elektryczna znajduje się nad tradycyjną nagrzewnicą wody, co oznacza, że dostęp do niej jest możliwy jedynie po demontażu całej deski rozdzielczej. Jest to operacja czasochłonna i kosztowna, często porównywana do wymiany samej nagrzewnicy wodnej.
Dodatkowo, montaż fabrycznego PTC wymaga instalacji specjalnej wiązki elektrycznej, która łączy nagrzewnicę z centralką klimatyzacji oraz zasilaniem z akumulatora. W samochodach bez fabrycznego wyposażenia, otwór na PTC może być fabrycznie zaślepiony na stałe, co dodatkowo komplikuje montaż i może wymagać cięcia kanałów wentylacyjnych.
W niektórych przypadkach, nawet jeśli samochód posiada przewody sugerujące obecność PTC, brak odpowiedniej wiązki, przekaźników (np. J036/J037, których fizyczne umiejscowienie często jest pod schowkiem) lub samej nagrzewnicy może oznaczać, że pojazd nie był w nią fabrycznie wyposażony.
Montaż Dogrzewacza Płynu Chłodzącego
Montaż dogrzewacza płynu chłodzącego jest generalnie prostszy niż instalacja fabrycznego PTC. Wymaga on jedynie ingerencji w układ chłodzenia i podłączenia elektrycznego. Prace można wykonać, demontując jedynie boczne panele tunelu środkowego, co jest znacznie mniej inwazyjne niż rozebranie całej deski rozdzielczej.
Jednakże, nawet w tym przypadku pojawiają się wyzwania, głównie związane ze sterowaniem układem. Podłączenie wodnych grzałek pod sterowanie Climatronica wymagałoby odpowiednich gniazd na przekaźniki, które mogą znajdować się pod schowkiem. Istotne jest również dobranie odpowiedniego zamiennika przekaźnika i przewidzenie reakcji centralki na takie modyfikacje.
Bardziej zaawansowane systemy dogrzewania płynu mogą być sterowane przez dedykowane centralki, które są wpina się w magistralę CAN. Wymaga to odpowiedniego oprogramowania i konfiguracji.
Zastosowanie uniwersalnych grzałek, dostępnych na rynku wtórnym w atrakcyjnych cenach, stanowi realną alternatywę. Jednakże, większym problemem w takich rozwiązaniach bywa sterowanie - konieczność doboru odpowiednich kabli, przekaźników i termików. Na rynku można było znaleźć gotowe zestawy, ale obecnie są one rzadziej dostępne.
Lokalizacja Kluczowych Elementów
W kontekście montażu i diagnostyki dodatkowego ogrzewania, kluczowe jest zlokalizowanie niektórych elementów:
- Przekaźniki J036/J037: Często lokalizowane są pod schowkiem pasażera. Ich dokładne umiejscowienie może być trudne do ustalenia bez szczegółowego schematu elektrycznego i fizycznej weryfikacji w danym egzemplarzu pojazdu. Pełna nazwa tych przekaźników może się różnić w zależności od producenta i wersji wyposażenia.
- Nagrzewnica PTC: Znajduje się w obudowie nagrzewnicy głównej, nad tradycyjnym wymiennikiem ciepła. Dostęp do niej bez demontażu deski rozdzielczej jest praktycznie niemożliwy.
- Bezpiecznik nr 72: W niektórych konfiguracjach układu ogrzewania może być odpowiedzialny za zasilanie dodatkowych elementów grzewczych. Brak tego bezpiecznika może oznaczać brak fabrycznego wyposażenia w PTC.
Wpływ Na Ogrzewanie i Silnik
Dodatkowe ogrzewanie ma znaczący wpływ na komfort użytkowania samochodu, a także na jego eksploatację.
Efektywność Ogrzewania Wnętrza
Ogrzewanie powietrza, realizowane przez nagrzewnicę PTC, jest generalnie uważane za bardziej efektywne w szybkim nagrzewaniu wnętrza. Grzałka elektryczna rozgrzewa się bardzo szybko, dostarczając ciepłe powietrze niemal natychmiast po uruchomieniu. Dogrzewanie płynu chłodzącego, choć korzystne dla silnika, trwa dłużej, zanim ciepło z płynu zostanie przekazane do kabiny poprzez nagrzewnicę wodną.
Alfa Romeo 159 generalnie posiada bardzo dobre ogrzewanie, pod warunkiem, że wszystkie jego elementy są sprawne. Zatkanie zaworu EGR może wpływać na wolniejsze nagrzewanie silnika, ponieważ chłodnica spalin, która w sprawnym układzie szybko jest ogrzewana gazami wydechowymi i podgrzewa wodę w małym obiegu, nie funkcjonuje optymalnie.
Korzyści dla Silnika i Paliwa
Dogrzewanie płynu chłodzącego ma pozytywny wpływ na silnik, zmniejszając jego zużycie i zużycie paliwa. Silnik pracujący w optymalnej temperaturze osiąga wyższą sprawność, co przekłada się na mniejsze spalanie i dłuższą żywotność jednostki napędowej. Jest to szczególnie istotne w przypadku silników Diesla, które z natury wolniej osiągają temperaturę roboczą niż silniki benzynowe. Silniki benzynowe, ze względu na niższą sprawność, "produkują" więcej ciepła, które jest efektywnie wykorzystywane do ogrzewania.
Diagnostyka i Rozpoznawanie Fabrycznego Wyposażenia
Rozpoznanie, czy Alfa Romeo 159 jest wyposażona w dodatkową nagrzewnicę PTC, może być niekiedy trudne, zwłaszcza w egzemplarzach sprowadzonych z zagranicy. Oto kilka wskazówek:
- Zapach: Niektórzy użytkownicy wskazują, że nagrzewnica PTC może być rozpoznana po specyficznym zapachu podczas jej pracy. Jest to jednak metoda subiektywna i nie zawsze niezawodna.
- Bezpieczniki: Sprawdzenie obecności bezpiecznika nr 72 (lub innych dedykowanych) w skrzynce bezpieczników może być wskaźnikiem.
- Przekładnia biegów i dźwięki: Podczas jazdy, szczególnie na biegach 1, 2, 5 i 6, można wyczuć lub usłyszeć niepokojące dźwięki lub drgania z okolic skrzyni biegów, co może wskazywać na problemy z popularną skrzynią M32, sprzężoną z silnikami Diesla. Choć nie jest to bezpośrednio związane z ogrzewaniem, świadczy o ogólnym stanie technicznym pojazdu.
- Sprawdzenie termostatu: Jeśli silnik wolno się nagrzewa, warto sprawdzić działanie termostatu, który może się nie domykać.
- Ustawienie pokrętła temperatury: W przypadku posiadania PTC, przy ustawieniu pokrętła temperatury na maksimum i włączonym nadmuchu, można usłyszeć kliknięcie przekaźnika, sygnalizujące jego pracę.
- Analiza VIN: Numer VIN pojazdu może zawierać informacje o fabrycznym wyposażeniu, w tym o dodatkowym ogrzewaniu.
Podsumowanie - Wybór Optymalnego Rozwiązania
Alfa Romeo 159 oferuje różne możliwości w zakresie dodatkowego ogrzewania. Fabryczna nagrzewnica PTC zapewnia szybkie nagrzewanie kabiny, ale jej montaż w autach bez tego wyposażenia jest bardzo skomplikowany i kosztowny. Dogrzewacze płynu chłodzącego stanowią bardziej przystępną cenowo i mniej inwazyjną alternatywę, która również przyczynia się do poprawy komfortu termicznego i pozytywnie wpływa na eksploatację silnika. Wybór odpowiedniego rozwiązania zależy od indywidualnych potrzeb, budżetu oraz gotowości do podjęcia prac montażowych.